De Autoriteit Financiële Markten (AFM) meldde vorige week dat Nederland jaarlijks 750 miljoen euro zou kunnen verliezen aan investeringsfraude. Er zijn geen specifieke statistieken. Niet alleen omdat mensen zich vaak schamen om kosten te drukken, maar ook omdat inschrijving slordig is.
De hoop is niet geruststellend in de tussentijd. Met AI wordt het eenvoudiger om de fraudemarkt te betreden, en steeds meer mensen worden potentiële slachtoffers. Wie kent de schijnbaar bemoedigende video’s met bekende Franse zakenmensen die beleggingsadvies geven niet? Welkom in de wereld van online oneerlijkheid.
De hedendaagse misdaad
Financiële criminaliteit is een bedrijfstak als elke andere. Trends als digitalisering, internationalisering en arbeidsdeling doen ook hier hun intrede. De verleiding van snel geld is daarbij van alle tijden, maar vandaag de dag hoef je niet eens je huis uit. Bankovervallen en inbraken hebben iets nostalgisch. De hedendaagse misdaad opereert hoog en droog vanaf de zolderkamer. De modus operandi verschoof van fysiek naar digitaal.
Onderzoeker Rolf van Wegberg van de TU Delft laat ons in een foto zien hoe de bouwstenen voor dit soort deal te vinden zijn op het dark web of via Telegram programma’s. En hoe deze elementen te gebruiken om een business model te bouwen: er zijn producten en boeken, virussen, adressen en zelfs kits en handleidingen. Je hoeft geen allrounder te zijn om de organisatie binnen te gaan, wat te winkelen, en je bent hier.
En het is mogelijk om te profiteren van de creatie van een website in dit netwerk. Niet langer een metafoor, de industrie van fraude als dienst (FaaS) is er één. Voor de dader is geweld een gebeurtenis die ernstige wonden achterlaat bij echte mensen, ondanks het feit dat het hen anonimiteit veroorzaakt. Met het toetsenbord als de primaire tool, de passage vereiste voelt lager en de kans op gevangen voelen lager.
GenAI geeft deze sector weer een knal. In een mum van tijd worden deepfakes, stemklonen, chemische identiteiten en geavanceerde phishing campagnes gecreëerd. Op social media is transmissie snel. Op platformen als Instagram, TikTok en Telegram worden vaak nieuwe patiënten aangeworven onder het voorwendsel van beleggingsadvies of prestatieverhalen.
Zo zullen langetermijnstrategieën die het vertrouwen in de loop van een aantal maanden vestigen, minder kosten en betaalbaarder zijn. Uit onderzoek blijkt dat GenAI efficiënter en sneller is dan mensen die fraude plegen met aanvallen.
mooie markt
Dit is een normale praktijk, geen muziek uit de toekomst. Een internationale inspectie van Signicat, een leverancier van elektronische identiteit, toont een 80 procent toename van fraude pogingen. Deepfakes is nu goed voor 6,5 procent van de fraudegevallen van incidenten die minder dan 1 procent drie jaar geleden plaatsvonden.
Het beroep van de markt stijgt eveneens. In september 2025 namen de besparingen in Nederland met 518 miljard euro toe. De Duitse spaar- en investeringsunie spoort beleidsmakers aan om de effectiviteit van deze voordelen te verbeteren. Minder kans op uitgaven, meer risico. Onervaren investeerders maken een smakelijke traktatie voor boeven, wat een goede factor op zich is.
Met name een wetsvoorstel in het Hogerhuis in Nederland geeft mensen de mogelijkheid om 10 procent van hun inkomen te verdelen. Leuk voor die geweldige reis, een camper, of het huis betalen, maar dit brengt ook een groep niet goedgekeurde patiënten voort.
Strategische scherpte
Zijn we impotent? Op geen enkele manier. Hoewel er te veel dingen door de hiaten gaan met het toenemende aantal investeringsfraudes roept vragen op, kan AI ook worden gebruikt om zwendel te identificeren. Echter, de wet vereist dat mensen “volg de fondsen,” dat is nog steeds een krachtig instrument voor onthechting. Bovendien, criminelen maken fouten, en crypto’s laten sporen achter op de cryptogeld. Echter, als het primaire doel is om nieuwe slachtoffers te stoppen, kan het idee worden uitgebreid met een volledige verstoring van de criminele toeleveringsketen. Welke onderdelen van het aankoop- en productieproces zijn het meest uitdagend om te veranderen? Hier ligt onze tactische strengheid.
Bovendien is er een betere samenwerking nodig tussen politie, opsporing en bewaking over de nationale grenzen heen. Een belangrijke hotline zou nu in staat zijn om een nauwkeuriger beeld te geven van de werkelijke grootte en dit thema te stoppen van ondersneeuw architectonisch in de onvermijdelijke hiërarchie.
En natuurlijk kun je actie ondernemen. Financiële educatie is slechts van beperkte betekenis. Uiteindelijk is monitoring nog steeds noodzakelijk. Hoop en egoïsme worden gecombineerd om enkele oplichters volledig grip te geven. Ik wens je een competente en globale 2026.