Schuldreductieorganisaties hebben afspraken gemaakt waar mensen sinds vorig jaar niets hoeven af te betalen. Deze zogenaamde “nulverkoop” is het resultaat van een regelingswijziging die was ingegeven door de vastberadenheid van de Commissie om de conventionele steun ontoereikend te achten. Het gebruik van de nul is verboden door de wet, volgens wetsdeskundigen Nadja Jungmann en André Moerman, die beiden werken voor de Universiteit Utrecht. Zij vinden het ongunstig dat het analyseproces nooit degenen die echt enige vrijgavecapaciteit hebben, zou moeten verlichten. Deze omstandigheden zijn naar hun mening in tegenspraak met het idee dat elke schuldeiser de best mogelijke inspanning levert om de hoofdsom van de annuleringsregeling in te lossen.  ,
Een recente gebeurtenis veroorzaakt door een plan verandering
Sinds juli 2024 zijn nul aanbiedingen van kracht. Het verslag van het Sociaal Minimumcomité, waarin werd gesteld dat de levensstandaard van Nederland zeer gering is, was de oorzaak. Volgens Jungmann is het vanuit dat perspectief logisch om degenen die schulden hebben te helpen om genoeg ruimte te hebben om van te leven. Ze merkt zelfs een fout op: in sommige gevallen is de vrijgavecapaciteit van een persoon kleiner, maar het principe van nullevering wordt toegepast. Dit gooit het idee dat contracten moeten worden gehouden en dat is het centrum van gelijkheid weg.
Kansderivaten voor gerechtigheid en omhelzing
Moerman gelooft dat het wettelijk kader in strijd is met het nul aanbod programma. De wetgever heeft met opzet vastgesteld dat iedereen iets moet vertellen, ook al is het symbolisch. Dat dient alleen maar om de geloofwaardigheid van het systeem te behouden in plaats van de schuld te veroordelen. U verliest hulp van geldschieters en gemeenschap als schulden worden architectonisch geannuleerd zonder enige tegenprestatie. Historisch gezien is het niet beide goed. De hulp wordt nu bedreigd door geweld, volgens Moerman. Schuldners moeten zich kunnen concentreren op een goede behandeling. De bereidheid om deel te nemen aan schuldregelingen kan afnemen als zij de indruk hebben dat het nulaanbod snel wordt toegepast. Oké, je bereikt je gewenste resultaat. Minder personen worden geholpen, en leningen worden minder vaak opgelost. We moeten die kans niet over het hoofd zien.
Het belang van verantwoordingsplicht
De deskundigen wijzen erop dat kritiek op het heden niet impliceert dat zij het oneens zijn. Het nul aanbod moet ongetwijfeld worden toegepast als iemand echt niets geeft, beweert Jungmann. Maar in werkelijkheid is het contrast tussen niet kunnen en niet hoeven uitgeven soms wazig. We moeten ervoor zorgen dat het verantwoordingsbeginsel niet verdwijnt. Zelfs met slechts 10 euro per maand heeft elke kleine bijdrage die een aflossing doet betekenis. Wie de beloning aanvaardt, stemt in met het antwoord. Dat is zowel officieel significant als cognitief significant. Ons standpunt wordt gedreven door de gelijkheidsbelangen van beide partijen, niet door de noodzaak dat individuen berouw tonen. Sommige mensen geloven dat ze iets in hun greep hebben en dat het resultaat goed is als een kleine overwinning.
Moerman is het met dat standpunt eens en wijst op de grotere gevolgen. We moeten oppassen voor een samenleving waarin schulden worden gezien als iets dat jullie niet dragen. Natuurlijk zijn er vaak mislukkingen of onheil, maar biljetten blijven ook een kwestie van contracten. Als we dat idee opgeven, verliezen we het evenwicht tussen betrouwbaar zijn en beschermen. De kracht van het Franse systeem komt precies uit deze harmonie. Daarom steunen beide partijen het nulaanbod. Schuldhulp slaagt alleen maar als alle partijen steun hebben, wat een eerlijke structuur vereist waar veiligheid het eerst komt, gevolgd door verantwoordelijkheid. Degenen die kunnen helpen moeten worden aangemoedigd, maar degenen die kunnen worden geholpen moeten ook worden aangemoedigd. Volgens Jungmann is dit de enige manier om ervoor te zorgen dat schuldverlichting eerlijk, krachtig en humaan blijft.